ข้อมูลจากองค์การบริหารสมุทรศาสตร์และบรรยากาศแห่งชาติสหรัฐอเมริกา (National Oceanic and Atmospheric Administration) ระบุว่าโลกแห่งท้องทะเลยังคงเป็นที่มาของคติชาวบ้าน ทั้งนี้ เพราะกว่า 95 เปอร์เซ็นต์ ของพื้นที่ของมหาสมุทรบนผืนโลกยังไม่ได้รับการสำรวจอย่างทั่วถึง จึงไม่น่าแปลกใจว่าสิ่งมีชีวิตใต้ท้องทะเลมีอิทธิพลต่อการสร้างแรงบันดาลใจและจินตนาการมากมายของผู้คน ไม่ว่าจะเป็นคราเคน (Kraken) อสูรกายในตำนานที่มีลักษณะคล้ายหมึกยักษ์ ดังที่ถูกกล่าวถึงในนวนิยายเรื่อง Moby-Dick ของ เฮอร์แมน เมลวิลล์ (Herman Melville) ในปี ค.ศ. 1851 รวมไปถึงงูยักษ์เลวีอาธาน (Leviathan) ในคัมภีร์ไบเบิล
สัตว์ทะเลในตำนานประเภทหนึ่งที่ได้รับการกล่าวขานมากที่สุดคือนางเงือก ดังที่ปรากฏในเทพนิยายหลายๆ เรื่อง เช่น เงือกน้อย (The Little Mermaid) ของฮันส์ คริสเตียน แอนเดอร์เซน (Han Christian Andersen) ซึ่งได้ถูกนำมาสร้างเป็นภาพยนตร์แอนิเมชันที่ใช้ชื่อเรื่องเดียวกัน รวมทั้งภาพยนตร์เรื่อง ง. เงือก เลือกรัก (Splash) ที่ฉายในปี ค.ศ. 1984
อย่างไรก็ตาม สัตว์ทะเลครึ่งปลาครึ่งมนุษย์นี้อาจจะไม่ใช่สัตว์ทะเลที่น่ารักและอ่อนโยนดังที่เห็นในนิยายยุคปัจจุบัน ตามคติชาวบ้านของชาวอังกฤษ นางเงือกมีส่วนเกี่ยวข้องกับเรือที่อัปปางและทะเลที่มีพายุ ด้วยเหตุนี้นักเดินเรือในอดีตจึงมักหลีกเลี่ยงในการเดินทางผ่านไปยังบริเวณที่พวกเขาคิดว่าเคยเห็นสิ่งมีชีวิตนี้
นอกจากนี้ โจรสลัดเคราดำชาวอังกฤษ (Blackbeard) เคยบันทึกไว้ว่าตนและลูกเรือได้เคยพบเห็นสัตว์ทะเลกึ่งมนุษย์นี้ในน่านน้ำที่ดูราวกับมีมนต์เสน่ห์แม้ว่ารูปลักษณ์จะดูไม่น่ากลัวก็ตาม แต่นางเงือกอาจสร้างความน่าสะพรึงกลัวให้กับนักเดินเรือเนื่องจาก นางเงือกมีความเกี่ยวโยงกับปีศาจไซเรน (siren) ในเทพปรกรณัมกรีก
ทั้งนี้ในมหากาพย์กรีกเรื่องโอดิสซีย์ (The Odyssey) ของโฮเมอร์ (Homer) ยังได้เขียนถึงไซเรนว่าเป็นสิ่งมีชีวิตเพศหญิง มีปีก และชอบส่งเสียงร้องเพลงเพื่อหลอกล่อให้นักเดินเรือมาติดกับดักและพบกับความตายในที่สุด เมื่อเวลาผ่านไปคุณลักษณะเหล่านี้ได้ถูกสืบทอดต่อไปยังนางเงือก ซึ่งมีความดุร้ายและมีเสน่ห์น่าเย้ายวนในเวลาเดียวกัน
เมื่อพูดถึงเสน่ห์ ไม่ใช่ว่านักเดินเรือทุกคนจะเชื่อว่านางเงือกสวยงาม ยกตัวอย่างเช่น คริสโตเฟอร์ โคลัมบัส (Christopher Columbus) นักสำรวจชาวอิตาเลียนที่อ้างว่าเคยเห็นสิ่งมีชีวิตเหล่านี้ในระหว่างที่เขาเดินทางสำรวจทะเลแคริบเบียน เขาพูดถึงสิ่งที่เขาเห็นว่ามีความสวยงามเพียงแค่ครึ่งเดียวเมื่อเทียบกับสิ่งที่อยู่ในภาพวาด นั่นอาจฟังดูไม่ไพเราะ แต่ทว่า สิ่งที่เขาและลูกเรือเคยเห็นอาจเป็นเพียงตัวพะยูนแมนนาที (Manatee) ที่สุภาพอ่อนโยนก็เป็นได้
ทั้งนี้ พะยูนเป็นสัตว์ทะเลที่มีหางแผ่กว้างเหมือนนางเงือก และมีรูปร่างส่วนบนคล้ายมนุษย์ตัวใหญ่ ซึ่งแตกต่างจากนางเงือกในตำนานที่มีสรีระอ้อนแอ้นผอมบาง
เรื่องราวของนางเงือกเจ้าเสน่ห์ยังคงอยู่ในจินตนาการของผู้คนมากมายในปัจจุบัน ทั้งในแง่ความกลัว และความปรารถนาที่จะหาคำตอบ ซึ่งไม่ต่างจากตัวละครใน Siren ซีรีส์เรื่องดังจากอเมริกา ที่นำเสนอเรื่องราวความกลัวและความอยากรู้อยากเห็นของมนุษย์หลังจากที่มีนางเงือกปรากฏตัวขึ้น และนำพาความวุ่นวายมาสู่เมืองชายฝั่งชื่อบริสตอล โคฟ (Bristol Cove)
ท่านสามารถติดตามรับชมปฏิกิริยาของมนุษย์เมื่อต้องเผชิญหน้ากับคติความเชื่อหรือตำนานที่กลายเป็นเรื่องจริงได้ ในซีรีส์ชุด Siren ออกอากาศทุกวันจันทร์ ที่นี่และที่เดียว เวลา 20:45 น. ทางช่อง Blue Ant Entertainment (Blue Ant Entertainment สามารถรับชมได้ทางทรูวิชั่นส์ 337 และ AIS PLAY)
นอกเหนือจากนางเงือกแล้ว สัตว์ทะเลในตำนานที่โด่งดังจำนวนมากอาจมีที่มาจากสัตว์ทะเลจริงๆ ก็เป็นได้ โดยหนึ่งในนั้นคือ คราเคน สัตว์ในตำนานที่เชื่อว่าคล้ายหมึกยักษ์ ที่มีคนเคยเห็น ณ บริเวณนอกชายฝั่งของญี่ปุ่น
นอกจากนี้ ยังมีงูยักษ์ในตำนานเทพปกรณัมแห่งนอร์ส (Norse) หรือสัตว์ทะเลร้ายอย่างซีตัส (Cetus) ในตำนานเทพปกรณัมกรีก โดยมีการสันนิษฐานว่าสัตว์ทะเลในตำนานประเภทนี้อาจมีที่มาจากปลาที่มีกระดูกใหญ่ที่สุดชนิดหนึ่งคือปลาพญานาคหรือปลาออร์ฟิช (oarfish) นั่นเอง
Comments